Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan: İsveç və Finlandiya lazımi şərtləri yerinə yetirməsə, Türkiyə onların NATO-ya üzvlük prosesini donduracaq
Busra Nur Çakmak və Burak Dağ |
18.07.2022
ANKARA
NATO-nun genişlənmə siyasətləri uzun müddətdir üzv olan Türkiyənin həssaslıqlarına uyğun olmalıdır, ölkə prezidenti, üzv olmaq istəyən İsveç və Finlandiya ilə protokol imzaladıqdan bir neçə həftə sonra bildirib.
Ötən ay iki Şimali Avropa ölkəsinin Türkiyə ilə imzaladığı memorandumdakı şərtlərə toxunan Rəcəb Tayyib Ərdoğan Nazirlər Kabinetinin paytaxt Ankarada keçirilən iclasından sonra xəbərdarlıq edib: “Bir daha təkrar edirəm ki, şərtlər yerinə yetirilməsə, onların NATO-ya üzvlük prosesini donduracağıq”.
O, əlavə edib: “Biz görürük ki, xüsusən də İsveç bu baxımdan yaxşı təəssürat yaratmır. Türkiyənin bu məsələdə mövqeyi çox aydındır, qalanı onların işidir”.
Bu ayın əvvəlində NATO-ya üzv olan 30 ölkənin nümayəndələri İsveç və Finlandiyanı hərbi alyansa qoşulmağa rəsmi dəvət etdikdən sonra onların üzvlük protokollarını imzalayıblar.
Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsindən qaynaqlanan iki ölkə may ayında ənənəvi neytrallıqlarını itirərək NATO-ya üzv olmaq üçün müraciət etdi.
Lakin Türkiyə, 2016-cı ildə Türkiyədə məğlubiyyətə uğramış çevrilişin arxasında duran YPG/PKK və Fətullahçı Terror Təşkilatı (FETÖ) kimi terror qruplaşmalarına dözmək və hətta dəstəkləməkdə ittiham edərək, onların üzvlük təkliflərinə etirazlarını bildirib.
Ankara və iki Skandinaviya ölkəsi Madriddə keçiriləcək NATO sammiti öncəsi NATO da daxil olmaqla dördtərəfli danışıqlardan sonra memorandumu imzalayıb.
Müqavilə ölkələrə NATO-ya üzv olmağa icazə verir, lakin onlardan Türkiyənin terrorla bağlı narahatlıqları ilə bağlı addımlar atmağı və Ankaraya silah embarqosunu ləğv etməyi tələb edir.
Üçtərəfli razılaşmadan sonra NATO rəsmi olaraq İsveç və Finlandiyanı 30 üzvlü alyansa qoşulmağa dəvət etdi.
2016-cı ildə Türkiyə çevrilişi məğlub oldu
Ərdoğan 2016-cı il iyulun 15-də Türkiyədə məğlubiyyətə uğramış çevrilişi də xatırlayıb və ölkənin ötən həftə altıncı ildönümünü qeyd edib.
“Dünya tarixində nadir rast gəlinən uzaqgörənlik, cəsarət və fədakarlıq ilə xalqımızın qarşısına çıxarılan 15 iyul xəyanətinin nəsillər boyu yaddaşlarda qalmasını təmin etmək bizim borcumuzdur”.
Cümə günü Türkiyədə məğlubiyyətə uğrayan çevriliş zamanı həlak olanların xatirəsi anıldı.
2016-cı ilin oktyabrında təyin olunduğu gündən bəri hər il iyulun 15-i ölkədə Demokratiya və Milli Birlik Günü kimi qeyd olunur, iğtişaşçılara qarşı vuruşaraq həyatını itirənlərin xatirəsini yad etmək və xalqın şücaətini xatırlamaq üçün tədbirlər keçirilir.
251 nəfərin ölümü, 2734 nəfərin yaralanması ilə nəticələnən məğlubiyyətli çevrilişi FETÖ və onun ABŞ-da yaşayan lideri Fətullah Gülən təşkil edib.
Ankara həmçinin FETÖ-nü Türkiyə qurumlarının, xüsusən də ordu, polis və məhkəmə orqanlarının nüfuzu yolu ilə dövləti devirmək üçün uzunmüddətli kampaniyanın arxasında durmaqda ittiham edir.
